Aktualności

Europejska Stolica Kultury 2020: Galway i Rijeka (2020-01-02)

 

Od 1 stycznia 2020 roku Europejską Stolicą Kultury stanie się Galway (Irlandia) oraz Rijeka (Chorwacja). Obydwa miasta łączy portowy charakter. Organizatorzy przygotowali wiele atrakcji niezależnie od tego, co zainteresuje odbiorców – jedzenie, muzyka, taniec, literatura, sztuki wizualne, spektakle, poezja, teatr, sport − z pewnością każdy znajdzie coś dla siebie. Program Europejskiej Stolicy Kultury ma na celu promowanie bogactwa i różnorodności kultur oraz wzmocnienie u obywateli poczucia przynależności do wspólnego europejskiego obszaru kulturowego. Tytuł Europejskiej Stolicy Kultury jest dla miast doskonałą szansą promocji, przyciągnięcia międzynarodowej publiczności i turystów, a także aktualizacji strategii rozwoju miasta poprzez działalność kulturalną.

GALWAY

Jak Barcelona, tyle że w deszczu

Małe miasto uniwersyteckie (80 tys. mieszkańców) położone jest na zachodnim wybrzeżu Irlandii, na skraju Europy, z wzrokiem skierowanym w Atlantyk. – Następnym przystankiem jest Ameryka – mówi dyrektor kreatywna Galway 2020 Helen Marriage, przedstawiając program kulturalny. Galway uważane jest za centrum tradycyjnej irlandzkiej muzyki. Muzykantów widzi się tu na każdym rogu, nawet przy kiepskiej pogodzie. Galway jest jak Barcelona, tyle że w  deszczu, bo u nas pada przez 240 dni w roku – wyjaśnia Helen Marriage. Kto nie radzi sobie z  tą naszą lokalną specyfiką, ten zawsze może wejść do pubu. Tam będzie miał towarzystwo do  dyskusji, śpiewu i wypicia piwa, bo wszystkie puby mają taki klimat.

Europejska Stolica Kultury w czasach brexitu

Galway położone jest ok. 160 km od granicy z brytyjską Irlandią Północną. Wywołuje to oczywiście niepokój, ponieważ pod koniec stycznia Wielka Brytania chce wystąpić z UE i wielu obawia się, że ponownie wznieci to w Irlandii Północnej konflikt, którego ofiarą padły już tysiące ludzi, a dziesiątki tysięcy odniosło rany.

– To doskonały czas na taki festiwal. Kultura potrzebna jest nam bardziej niż kiedykolwiek dotąd – mówi irlandzki ambasador w Londynie Adrian O'Neill. – Kultura pomaga zmieniać mentalność ludzi – dodaje.

Hasłem Galway 2020 jest „Making Waves” (wywoływać fale). Jak wyjaśniają autorzy – chodzi o  tworzenie nowych sposobów myślenia, nowych sposobów pracy, nowych rozmów i  otwierania nowych partnerstw mających na celu podtrzymanie kreatywności miasta.

Galway dzieli tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2020 z Rijeką (Chorwacja).

RIJEKA

Do tej pory niewielu turystów zatrzymywało się w Rijece: większość mijała to miasto, jadąc dalej w kierunku Opatii i innych typowych, malowniczych miast wybrzeża Adriatyku. Rijeka nie ma bowiem atrakcyjnych plaż z leżakami i kolorowymi parasolami. Ma za to inne walory, warte odkrycia. Jest to punkt, gdzie przecinają się szlaki Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej. To portowe miasto jest kombinacją średniowiecznych fortyfikacji, wspaniałych pałacy z czasów panowania Habsburgów, secesyjnych hal targowych, włoskich piazza, socjalistycznych osiedli i  postindustrialnych ruin, które czekają na rewitalizację. Komu potrzebna jest wtedy jakaś plaża?

Stare staje się nowe

Z budżetu Unii Europejskiej Rijeka otrzymała na swój Rok Kultury ogólnie 40 mln euro subwencji, ale w przeciwieństwie do innych Europejskich Stolic Kultury, miasto nad zatoką Kvarner nie chce wznosić żadnych nowych obiektów. Woli zachować starą architekturę i z niej właśnie zrobić coś nowego.

– Opuszczone obiekty przemysłowe są elementem tożsamości miasta. Mają one wartość narracyjną, dlatego zdecydowaliśmy się ich nie wyburzać, tylko przebudować – wyjaśnia  Irena Kregar Šegota, szefowa działu komunikacji Rijeka 2020. Tak stało się np. z dawną fabryką "Rikard Benčić" przy ulicy  Krešimirovej. Na 27 tys. m2 swoje siedziby znajdą cztery nowe placówki kulturalne.

Także statek "Galeb", niegdyś używany jako frachtowiec i fregata wojskowa, a potem jako jacht prezydenta Tito, zostanie przekształcony w muzeum. Już teraz widać, że podoba się to turystom, w odróżnieniu od niektórych mieszkańców. Niektórzy utożsamiają ten statek tylko z Tito i Jugosławią i są sceptyczni, jak przedstawiony zostanie ten rozdział ich historii. Ale naszym celem jest pokazanie całej historii statku, która rozpoczęła się długo przed Tito i jest naprawdę ciekawa. Poza tym jesteśmy przekonani, że statek jako muzeum będzie ciekawą turystyczną atrakcją i źródłem dochodów dla miasta – podkreśla Irena Kregar Šegota.

Otwarte, tolerancyjne, wielokulturowe

To witalne miasto ma swoją szczególną tradycję kulturalną, przez co zawsze przyciągało artystów i inne „wolne ptaki”. Zawsze już było dynamiczne i progresywne i nic dziwnego, że tu narodził się chorwacki punk (zespół "Paraf") czy pierwsza rockowa kapela byłej Jugosławii ("Uragani").

„Port różnorodności” to motto, jakie wybrała dla siebie Rijeka.

– Port był zawsze otwartą bramą dla wielu narodowości, kultur i religii, które sprawiły, że Rijeka stała się szczególnym miastem, odmiennie niż większa część bardzo konserwatywnej Chorwacji. Jest bardziej tolerancyjna, otwarta i wolna. Tu festiwal LGBT "Smoqua" odbywa się bez zakłóceń, jakie mają miejsce w innych częściach kraju, gdzie do głosu dochodzą prawicowy siły. Jest tolerancyjnym miastem, które nie tylko akceptuje różnice, ale także potrafi z nimi żyć.

– Jesteśmy pierwszym miastem w Chorwacji, należącym do europejskiej sieci "Intercultural Cities". Z tego względu zdecydowaliśmy się na motto „Port różnorodności” i rozumiemy je także jako pytanie do Europy, jak dalece Europa jest gotowa zaakceptować różnice – wyjaśnia szefowa komunikacji Rijeki 2020.

Co roku dwa państwa członkowskie UE mogą wskazać miasta kandydujące do tytułu Europejskiej Stolicy Kultury. Po raz pierwszy do udziału w programie zostaną też dopuszczone kraje EOG i EFTA.

Program Europejskich Stolic Kultury ma na celu promowanie bogactwa i różnorodności kultur oraz wzmocnienie u obywateli poczucia przynależności do wspólnego, europejskiego obszaru kulturowego. Miasto, które zostaje Europejską Stolicą Kultury przez rok realizuje specjalny program kulturalny, korzysta też z inwestycji, które mają przyczynić się do jego waloryzacji i wspomóc jego długoterminowego rozwoju kultury. Dwa polskie miasta: Kraków (w 2000 roku) i Wrocław (w 2016) zostały dotychczas wyróżnione tytułem. Po raz kolejny Polska będzie mogła zgłosić swoje miasto (wraz ze Szwecją) w 2029 roku. Wedle nowych reguł po raz pierwszy w programie będą mogły wziąć udział począwszy od 2024 roku kraje Europejskiego Obszaru Gospodarczy (EOG) i Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), których miasta raz na trzy lata będą mogły ubiegać się o przyznanie tytułu.

Europejskie Stolicy Kultury - procedura

Państwo uczestniczące w programie z sześcioletnim wyprzedzeniem organizuje konkurs, aby wyłonić miasto, które otrzyma tytuł Europejskiej Stolicy Kultury. Panel niezależnych ekspertów z instytucji unijnych i państw członkowskich sporządza wstępną listę potencjalnych Stolicy Kultury. W drugim etapie konkursu panel wybiera jedno miasto w każdym kraju. Przedmiotem oceny jest miedzy innymi program kulturalny przygotowany specjalnie dla danego miasto. Program powinien mieć wyraźny wymiar europejski i stanowić część długofalowej strategii trwałego rozwoju gospodarczego, kulturalnego i społecznego miasta.

wszystkie

drukujDrukuj poleć znajomemuPoleć znajomemu zapisz jako pdfZapisz jako PDF
Stronę redagował: Monika Kujawska - Marszałek 2020-01-02 10:31:13
na górę strony wstecz
Dołącz do nas na Facebooku!